Ticaret Borsaları’nın Kimliği

            Ticaret borsası kimliğinin tanımından önce, borsa tanımını sunmak faydalı olmaktadır. Borsa; ticaret ile uğraşan kişilerin, yani tüccarların, her türlü mal-malzeme alışverişi için devlet denetimi ve kontrolü altında faaliyet gösterdikleri, yaptıkları arenadır. Ticaret borsası adlı tüzel kişilikler ise, TOBB’ye (Türkiye Odalar ve Borsalar Birliği) bağlı çok sayıda meslek odaları/borsa kuruluşlarından biridir. Bugün ülkemizde Türkiye Odalar ve Borsalar Birliği’ne bağlı, il ve ilçelerde olmak üzere toplam 113 adet ticaret borsası görev yapmaktadır ve bu kuruluşlara olan ihtiyaç her geçen gün daha da artmaktadır.

            Bu kuruluşlarda, alımı-satımı yapılan malzemeler genellikle ziraat ve tarım ürünleridir, borsadaki gibi şirketlere ait hisse senetleri değildir. 5174 sayılı TOBB ile Odalar ve Borsalar Kanunu, ticaret borsalarında alışverişi yapılabilecek malzemeler için bazı parametreler belirlemiştir. Bunlar kısaca; ürünün kolaylıkla alınıp satılabilir olması, raf ömrünün uzun olması (hızlı bozulmayacak bir ürün olması) ve söz konusu ürün için piyasada mevcut bir rekabetin varlığıdır. Dolayısıyla ürünleri, bu özelliklere haiz üreticiler ve/veya satıcılar, bu tüzel kişiliğe üye olabilir ve sağladığı pazar avantajlarından faydalanıp, rakiplerine nazaran daha kolay alıcı bulabilmektedirler.

 Varlık Amaçları

            Öncelikle, pazarda yer alan ürünler çerçevesinde, talepte bulunan alıcılar ile ürün sahibi tedarikçileri buluşturmayı hedefleyen kuruluşlardır. Tedarikçi ve müşteriler arasında gerçekleşen alışveriş sonucu oluşan piyasa dengelerini de kontrol etmekte ve bu alışverişin, tarafların her biri için kazan-kazan modeline uygun olmasını sağlamaktadır. Bu bağlamda üyelerine; daha kolay, kazançlı, aktif ve verimli işleyen bir ticari faaliyet alanı sunmaktadırlar. Tedarikçiler mallarını en iyi fiyatlarla satabilirken, alıcılar da taleplerini en uygun maliyetlerle karşılayabilmektedirler.

 Temel Görevleri

            Ticaret borsalarının görev tanımı yine 5174 sayılı kanunda belirtilmiştir. Diğer yandan, kimlik tanımı ve varlık amacında belirtilen noktaları da toparlayarak, bu görevler şu şekilde özetlenebilmektedir:

 *Alımı-satımı mümkün olan (gerekli parametrelere sahip) ürünleri, malzemeleri resmi kayıtlara geçirmek (tescil etmek),

 *Bu malların fiyat seviyelerini doğru bir biçimde belirlemek ve ilan etmek,

 *Alışverişi gerçekleştirecek tedarikçi ve müşterilerin yükümlülüklerini belirlemek ve bu çerçevede gerekli düzenlemeleri yapmak ve ilan etmek,

 *Resmi kayıtlarca onaylanmış, alışverişi mümkün olan malların, ulusal ve uluslararası piyasalardaki fiyat ararlıklarını tespit ve sürekli takip etmek,

 *Ticari faaliyetlerin daha hızlı ve kolay işlemesini sağlamak için, gerekli konularda siyasi arenalara başvurularda bulunmaktır.